Çadır Brandasında Su Geçirmezlik: Su Sütunu (mm) Ne Anlatır?

Çadır kumaşının su geçirmezliği genellikle milimetre cinsinden "su sütunu" değeriyle verilir. Bu değer, kumaşın bir yüzüne giderek artan su basıncı uygulandığında suyun karşı yüze geçmeye başladığı basıncı gösterir. Sayı ne kadar yüksekse kumaş o kadar yüksek basınca dayanır. Ancak değer yalnız kumaşı anlatır; çadırın içine su girip girmeyeceği dikişlere, birleşim yerlerine, kapılara ve çatı eğimine de bağlıdır.

Su sütunu nasıl ölçülür?

Tekstil kumaşlarında bu ölçümün yöntemi EN ISO 811:2018 standardında tanımlanır. Avrupa'da bu standart, eskiden kullanılan EN 20811:1992'nin yerini almıştır. Bu yüzden eski ürün belgelerinde ve föylerde hâlâ "EN 20811" ifadesini görebilirsiniz.

Testte kumaş numunesi bir düzeneğe sıkıştırılır ve bir yüzüne belirli hızla artan su basıncı uygulanır. Kumaşın diğer yüzünde su damlalarının belirdiği an izlenir; standart, üçüncü noktada su göründüğü andaki basıncın kaydedilmesini esas alır. Sonuç santimetre ya da milimetre su sütunu olarak raporlanır.

Bu bir laboratuvar ölçümüdür. Yağmurun rüzgârla birlikte kumaşa çarpması, brandanın sürtünmesi ve yaşlanması testte yoktur. Bu nedenle değeri, kumaşları birbiriyle karşılaştırmak için bir başlangıç noktası olarak okuyun.

Su sütunu değeri neyi anlatmaz?

• Birleşim yerlerini. Su çoğu zaman iki parçanın birleştiği yerden, dikiş deliklerinden, kapı ve pencere kenarlarından girer.
• Çatı eğimini. Suyun brandada birikip birikmediği, çatı geometrisine ve brandanın ne kadar gergin olduğuna bağlıdır. Göllenen su sürekli basınç yapar ve yük ekler.
• Yoğuşmayı. İçeride oluşan nem soğuk branda yüzeyinde damlaya dönüşür. Bu durum "çadır su alıyor" diye yorumlanır ama kaynağı içerideki havadır.

Su sütunu değeri kumaşı anlatır. Çadırın içine su girip girmeyeceğini ise birleşim yerleri, kapılar, çatı eğimi ve havalandırma belirler.

PVC kaplı branda ile kamp kumaşı arasındaki fark

Kamp çadırlarında genellikle ince, hafif, kaplamalı polyester ya da naylon kumaş kullanılır. Bu kumaşlarda su geçirmezlik değeri modele göre büyük farklar gösterir; ağırlık ve fiyat da buna göre değişir.

Depo, etkinlik ve tarım çadırlarında kullandığımız branda ise PVC kaplı polyesterdir. Polyester dokuma PVC ile kaplandığı için yüzey kesintisiz bir tabaka oluşturur. Kullandığımız 1100 dtex, 650 g/m² PVC kaplı polyester brandanın üretici teknik föyünde su geçirmezlik değeri 10.000 mm su sütunu olarak verilir; föyü talep halinde paylaşıyoruz. Başka gramajlar için değer, o brandanın kendi föyünden okunmalıdır.

PVC brandalar için seçim yalnız bu sayıya bakılarak yapılmaz. Gramaj, yırtılma ve kopma dayanımı, UV dayanımı ve yanıcılık sınıfı da birlikte değerlendirilir. İstenirse DIN 4102 B2 sınıfı (normal alevlenen) PVC branda kullanılır; belgesi talep halinde paylaşılır. Branda seçeneklerini branda sistemleri ve PVC membran branda sayfalarımızda bulabilirsiniz.

PVC brandalı çadırda su nereden girer?

Büyük çadırlarda kumaşın kendisinden çok, birleşim ve geçiş noktaları dikkat ister:

• Branda parçalarının birbirine eklendiği birleşim yerleri
• Çatı brandası ile yan duvarın buluştuğu hat
• Kapı ve pencere kenarları, fermuarlar
• Gergi ve bağlantı elemanları için açılan delikler
• Yan duvarın zemine değdiği alt kenar

Bu noktalar kurulumdan sonra ilk yağışta kontrol edilmeli, gevşeyen gerdirmeler sıkılmalıdır. Gergin olmayan bir branda üzerinde su göllenir; göllenen su hem sızıntı riskini hem de çatıya binen yükü artırır.

Su itici ile su geçirmez aynı şey mi?

Hayır. Su itici (water repellent) bir yüzey işlemidir; damlaların kumaşa emilmeden yuvarlanıp akmasını sağlar. Hafif yağmurda işe yarar ama basınç altında suyun kumaşa geçmesini tek başına engellemez. Su geçirmez kumaş ise suyu belirli bir basınca kadar yapısı gereği geçirmez; bu sınır da yukarıda anlattığımız su sütunu değeridir. Kamp kumaşlarında su itici kaplama zamanla aşınır ve yenilenmesi gerekebilir.

IP kodu çadır için kullanılır mı?

IP kodu, IEC 60529 standardında tanımlanan ve elektrikli donanım muhafazalarının toza ve suya karşı koruma derecesini gösteren bir sınıflandırmadır. Test yöntemi ve ölçtüğü şey farklıdır. Bu yüzden bir IP değeri çadır kumaşının mm su sütunu değerine çevrilemez; çadır brandası için doğru ölçüt su sütunudur.

Branda alırken neyi sorun?

1. Su sütunu değeri hangi standarda göre ve hangi gramaj için verilmiş?
2. Değer bir teknik föyde ya da test raporunda yazılı mı?
3. Branda parçaları nasıl birleştiriliyor ve birleşim yerleri nasıl su yalıtılıyor?
4. Çatı eğimi, suyun brandada göllenmeden akmasına yetiyor mu?
5. Yoğuşmaya karşı havalandırma nasıl planlanmış?

Yoğuşma sorununu ayrıca merak ediyorsanız endüstriyel çadırlarda terleme yazımıza göz atın. Kullanım yerinizi ve ihtiyacınızı bize yazın, uygun brandayı föyüyle birlikte önerelim.